Tijdschrift
HMF 2009 – 1 Zorg over grenzen
Inclusief een speciaal katern VGE Feiten & Cijfers
Zorg over grenzen
Veranderingen in vraag en aanbod in grensoverschrijdende zorg. Zorgverlening over de landgrenzen staat ruim 10 jaar op de Europese agenda. STG/Health Management Forum (STG/HMF) en de Vereniging voor Gezondheidseconomen (VGE) bundelen hun kennis in dit artikel om u zicht te geven op de veranderende markt van grensoverschrijdende zorg.
Annemiek Goris, STG/HMF en Marco Varkevisser, VGE
Het wordt rustig aan het hof
De rol van de Europese rechter bij toegang tot grensoverschrijdende zorg. Met een reeks arresten vanaf 1998 zette het Europese Hof van Justitie de deur wijder open voor grensoverschrijdende gezondheidszorg. Is de leidende rol van de Europese rechter bij deze ontwikkeling inmiddels uitgewerkt?
Marina de Lint, Raad voor de Volksgezondheid en Zorg
Zorgen over de grens
Naar een EU richtlijn voor patiëntenrechten bij grensoverschrijdende zorg.
Een voorgestelde richtlijn van de Europese Commissie zou duidelijkheid moeten scheppen over de rechten van patiënten bij het verkrijgen van gezondheidszorg elders in de Europese Unie. Een goed initiatief, maar aan de inhoud moet nog worden gesleuteld, vinden twee Nederlanders in Brussel.
Jos Draijer, diplomaat bij de Nederlandse Permanente Vertegenwoordiging bij de EU en Europarlementariër Sophie in ’t Veld
Er zijn tenslotte grenzen
Waarom de geestelijke gezondheidszorg zich niet leent voor internationalisering. Prins Claus lijkt in het verleden het goede voorbeeld gegeven te hebben door zich voor depressie te laten behandelen in het buitenland. Rijke mensen met een verslavingsprobleem laten zich ook graag over de grenzen opnemen voor een ontwenningskuur. Dit betreft echter uitzonderingen. Zou het mogelijk zijn om de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) op ruimere schaal elders op te zetten in het geval daar duidelijke economische voordelen mee gemoeid zijn? En zouden de patiënten er op vooruit gaan? ‘Forget it’
Jaap van der Stel, inGeest
Cultuur stelt grenzen
Geert Hofstede, wereldautoriteit op het gebied van cultuurverschillen, over de implicaties voor zorg over de grens
Interview door Jorien Kruijswijk Jansen, STG/HMF
Europese ketens op komst
De langzame opmars van internationale, commerciële zorgconcerns. De klassieke, door de overheid sterk gereguleerde en aanbodgestuurde zorgsystemen maken plaats voor zorgsystemen met keuzemogelijkheden, vrijheid en klantgerichtheid. In Europa zijn al enkele grote commerciële zorgketens actief. Langzaam wordt ook de Nederlandse markt rijp voor private investeerders, toch wordt deze ruimte nog niet opgevuld door buitenlandse toetreders. Tijd voor een boost?
Piet de Bekker, Berenschot
Ticket naar de mondiale top
Ontsluiten en slimmer verbinden van kennis biedt gezondheidssector kansen. Innovatie, onderzoek en regionale ontwikkeling zijn hierbij van belang. Europa als kennisproducent in 2015.
Interview met Lambert van Nistelrooij, lid Europees parlement
Oud worden in een wereldstad
Afnemende geboortecijfers, een toenemende levensverwachting en urbanisatie scheppen nieuwe uitdagingen voor de grote steden. Wat is hun antwoord? Wat kunnen we leren van deze levende ‘laboratoria’ van vergrijzing en ontgroening? Het International Longevity Center (ILC) in New York nam het initiatief tot een vergelijkende studie van grootstedelijke condities voor ‘gezond en betrokken ouder worden’ in een viertal wereldsteden: New York, Tokyo, Parijs en Londen.
Hetti Willemse en Ger Tielen, Zorg voor Later
Zicht op zorgpakketten in Europa
In 2004 is het Health Basket project gestart om de basiszorgpakketten in negen Europese landen te vergelijken. De belangrijkste bevindingen op een rij.
Frans Rutten, Erasmus MC
Een ontluikende Europese markt
De markt voor zorgproducten is een internationale markt. Dat is goed te zien bij het ‘Cogknow’ project, waarbij een internationaal consortium van bedrijven technologie ontwikkelde waarmee dementerenden langer thuis kunnen wonen. In verschillende Europese landen wordt momenteel de consumentenvraag verkend.
Interview met Ferial Moelaert van Cogknow door Marcel Ham, journalist
De zorgconsument kiest
Grensoverschrijdende zorg in Europa en klantvriendelijker zorg in Nederland. Nu de wachtlijsten zijn verminderd, is het tijd de empathie en patiëntgerichtheid alle aandacht te geven. Dan zullen nog meer Nederlandse patiënten kiezen voor behandeling in eigen land.
Interview met Joël Gijzen door Ben Claessens, freelance schrijver
Hoog tijd voor technologie
ICT draagt nog niet veel bij aan globalisering van de gezondheidszorg. De introductie van informatie- en communicatietechnologie in de zorg gaat een stuk langzamer dan gehoopt. Met de internationalisering van de zorg loopt het dan ook niet zo’n vaart.
Interview met Theo de Vries door Marcel Ham, journalist
Waar voor mijn geld
Het internationaal verkeer van patiënten en medisch personeel komt steeds meer op gang. Wat zijn de gevolgen voor de zorgsector?
Ronald Schreuder, Centrum Beleidsontwikkeling Gezondheidszorg
Spelers op een ongelijk veld
Zijn Nederlandse ziekenhuizen gewapend tegen concurrentie uit het buitenland? Vooral in de grensregio’s van Europese landen hebben ziekenhuizen te maken met toenemende concurrentie uit buurlanden. Reguleringsverschillen zorgen echter voor ongelijke kansen op deze zorgmarkt. Nieuwe strategieën zijn vereist om de concurrentiepositie van ziekenhuizen en de continuïteit van zorg in Nederland te versterken.
Matthias Dehn, Nederlandse Zorgautoriteit
‘Ondenkbaar’ is niet van deze tijd
Traditionele grenzen worden steeds minder relevant voor de Nederlander, ook als het gaat om zorg.
Interview met Adjiedj Bakas door Jorien Kruijswijk Jansen, STH/HMF
Eurozorg of Nederzorg?
De uitdagingen voor farmaceutische bedrijven bij grensoverschrijdende zorg zijn niet even snel op te lossen. Een viertal toekomstscenario’s kunnen misschien wat licht brengen in deze uitdagende problematiek. Grotere patiëntenmobiliteit trekt een wissel op de farmaceutische markt in Europa.
Ad Antonisse, AstraZeneca
Zeker van zorg in het buitenland
Ruim 200.000 verzekerden die in het buitenland wonen zijn verdragsgerechtigd: zij maken in hun nieuwe woonland aanspraak op medische zorg zoals die volgens de wetgeving daar is geregeld. Ze zijn aan de Nederlandse overheid een bijdrage verschuldigd. Het College voor zorgverzekeringen (CVZ) int de bijdragen van de verdragsgerechtigden en rekent de zorglasten af met het buitenland. Een blik achter de schermen.
Dik Hermans en Hans Luursema, CVZ
Mondiale marktambitie
Innovatieprogramma versterkt international positie van Nederlandse biotechnologie. De doelstelling van het innovatieprogramma Life Sciences & Health is niet gering. Over 10 jaar moeten Nederlandse hightech medische producten tot de wereldtop behoren.
Menno Horning, SenterNovem
Een krachtige stem voor alle Europese artsen
De ruim twee miljoen artsen in de Europese Unie worden vertegenwoordigd door het Comité Permanent des Médecins Européens (CPME). De federatie heeft zich de positie verworven van hét aanspreekpunt van de artsen in Europa en oefent een stevige invloed uit op regelgeving en beleid in zowel Brussel als de lidstaten.
Menno van Leeuwen, CPME
Op kousenvoeten over de grens
Column Eelke van der Veen
VGE Feiten & Cijfers
Patiëntenstromen in en uit de provincie Zeeland
Resultaten van een onderzoek naar landgrenzenoverschrijdend ziekenhuiszorgverkeer
Martien van Tits, IVA Tilburg
Buitenlanders in Nederlandse ziekenhuizen
De Landelijke Medische Registratie noteert de woonplaats en het woonland van de in Nederlandse ziekenhuizen opgenomen patiënten. Prismant heeft deze gegevens onderworpen aan een grondige analyse en brengt de resultaten in beeld.
Leo Vandermeulen, Prismant
Landje zonder grenzen?
Zeeuws-Vlaanderen wijst de werg met grensoverschrijdende zorg. Al sinds de jaren '70 gaan patiënten uit deze regio zorg halen bij de zuiderburen. Wat valt er te leren uit deze ervaring met patiëntenverkeer over de grens?
Paul Rademacher, ZorgSaam Z-Vl