Met de stijgende kosten voor de ouderenzorg in het vizier worden steeds nieuwe ideeën geopperd om dit vraagstuk aan te pakken. Zo ook zorgsparen. Als collectieve arrangementen zoals de AWBZ ter discussie worden gesteld, klinkt het aantrekkelijk om zelf zorg te dragen voor toekomstige zorg. Niet afhankelijk zijn van collectieve arrangementen en daaruit gefinancierde instellingen, maar weten wat je in de toekomst mag verwachten. Je betaalt er tenslotte zelf voor. De eigen verantwoordelijkheid wordt versterkt en de collectieve middelen ontlast. Eventueel zou zorgsparen ook gecombineerd kunnen worden met pensioensparen. Kortom: zorgsparen, een goed idee?

Om de realiteit van zorgsparen te kunnen beoordelen is het allereerst van belang om naar de te verwachten kosten te kijken. Je moet tenslotte weten waarvoor je spaart en op welk bedrag je moet uitkomen. Als het over de zorg zelf gaat is dat zeer afhankelijk van je uiteindelijke zorgvraag. Als het om verpleeghuiszorg gaat loopt dat al gauw in de papieren. Uitgaande van bijvoorbeeld 3 uur zorg per dag a €35 kom je al gauw op substantiële bedragen van honderdduizenden euro's, die met zorgsparen nauwelijks te bereiken zijn voor gemiddelde burgers. Het is niet voor niets dat zorgsparen in een land als de Verenigde Staten (zonder collectieve voorziening als de AWBZ) nauwelijks van de grond is gekomen. De risico's van zorgsparen zijn eenvoudigweg te groot voor individuele burgers. Dit realiserende moeten we zuinig zijn op de solidariteit van collectieve verzekeringen als de AWBZ en de ZVW.

Zorgsparen kan echter wel degelijk interessant zijn als het gaat om de bijzondere kosten voor wonen en welzijn bij het ouder worden. Er is al jaren een maatschappelijke trend om langer zelfstandig te blijven wonen en opname in een verpleeghuis zo lang mogelijk uit te stellen. Verzorgingshuizen worden op grote schaal omgebouwd tot woonvoorzieningen die zelfstandig wonen op een aantrekkelijke manier verbinden met welzijn en zorg. Hans Becker van Humanitas stelde reeds dat een dubbeltje geinvesteerd in welzijn een euro in zorg kan besparen. Initiatieven zoals de Herbergier en Corona Wonen, waarbij wonen op een aantrekkelijke wijze wordt gecombineerd met welzijn en zorg, laten zien dat Becker bepaald een punt heeft.

Het zou zeer interessant zijn als banken en pensioenverzekeraars met vormen van zorgsparen voor arrangementen van wonen met zorg en welzijn zouden instappen. Waarom zouden pensioenverzekeraars niet over kunnen gaan op in natura verstrekkingen voor genoemde arrangementen? Het zou een interessante nieuwe markt van wonen, welzijn en zorg kunnen stimuleren waaraan steeds meer maatschappelijke behoefte bestaat. Groei van deze private markt zou bovendien het beroep op collectieve voorzieningen en de uitgaven daarvoor kunnen beperken. Zorgsparen: een goed idee dus voor wonen en welzijn, maar niet voor de zorg zelf!

Guus Bannenberg is bestuurder bij Swinhove Groep Zwijndrecht en voorzitter van Corona Wonen, een landelijk netwerk van zorgorganisaties voor vernieuwing en kwaliteit in wonen, zorg en welzijn. Hij is tevens deelnemer in het bestuurdersnetwerk STG/Health Management Forum en initiatiefnemer binnen dit netwerk voor de beweging Zorg in Eigen Hand.

Klik hier voor meer informatie over de Zorgvisioenen van STG/HMF en het FD.